Jadłonomia @ Snapchat
snapchat: jadlonomia

Bigos wegetariański doskonały


I już wiem, że będzie afera! Jeszcze nie napisałam nawet przepisu, a już widzę te komentarze na temat bigosu bez mięsa. Jak bigos może być wegetariański, jak można tak profanować kuchnię polską i w ogóle gdzie jest kiełbasa!? Dlatego żeby oszczędzić wszystkim trudu odpowiadam już teraz – poniższy bigos jest nie tylko wegetariański, ale jest po prostu wyśmienity. A wiem co mówię.

Najstarsze zachowane przepisy na bigos pochodzą z XVII wieku i nie są ani trochę wegetariańskie. Stanisław Czerniecki, autor pierwszej książki kucharskiej Compendium ferculorum albo zebranie potraw przytacza przepisy na bigos ze szpikiem albo bigos z jarząbka, a Wojciech Wielądko, autor Kucharza Doskonałego z 1783 roku wspomina o równie krwawych bigosach. Jednak u żadnego z autorów nie ma ani słowa o kapuście – ówczesny bigos był tłustym gulaszem z wielu różnych mięs, z dodatkiem korzennych przypraw, wina, miodu i kwaśnych cytryn, jabłek lub agrestu.

Na pomysł bigosu z kapustą wpadła Lucyna Ćwierczakiewiczowa, dziewiętanstowieczna polska Nigella, która w swoim sławnym kompendium 365 Obiadów za Pięć Złotych podała przepis na bigos hultajski z kapustą. Dopiero w tym przepisie obok różnych mięs pojawiła się kapusta z dodatkiem korzennych przypraw i grzybów. I od tego przepisu się zaczęło!

Powstało tak wiele regionalnych receptur na bigos z kapustą, że trudno wskazać jedną najprawdziwszą. Jest bigos po cygańsku z pomidorami i ostrą papryką, jest bigos siecieborzański z owocami leśnymi, a nawet bigos z burakami i fasolą. Jedne receptury mówią o dodatku białej kapusty, inne namawiają do użycia jabłek, a jeszcze inne pomstują na wszystkie inne składniki niż kwaszona kapusta. Czasem dosmacza się go wódką, a czasem nalewką lub winem. Co kraj to obyczaj.

Mój bigos to efekt wielomiesięcznego studiowania zarówno starych, jak i współczesnych przepisów oraz niezliczonych zżartych garnków bigosu. Finalnie jest taki jak lubię, czyli kwaśny, dobrze doprawiony i pachnący aromatem śliwek, jabłek i grzybów. Soczewicę można zamienić na groch albo inne ulubione strączki, ale lepiej jej nie pomijać.

Przygotowanie bigosu nie jest trudne, ale wymaga wielu składników, dużej cierpliwości oraz skłonności do eksperymentów. Chociaż mój przepis podaje dość dokładne ilości i miary, to jednak wszystko zależy od kapusty jakiej używamy – dlatego aby bigos był idealny trzeba go próbować i w razie niezadowolenia z efektu doprawić do smaku. Kiedy już będzie idealny. zanieść porcję niedowiarkom, które nie uznają bigosu bez mięsnej wkładki i powiedzieć a nie mówiłam?!

wersja do druku

Bigos wegetariański doskonały

  • Czas przygotowania: 8 godzin + noc namaczania 8M

Składniki na 8 - 10 porcji:

1 kilogram kiszonej kapusty
1 kilogram białej kapusty
1 szklanka zielonej soczewicy
jedno kwaśne jabłko
jedna cebula
2 łyżki dobrej, najlepiej domowej konfitury ze śliwek
10 wędzonych śliwek
10 gram suszonych grzybów
150 ml żubrówki albo gorzkiej żołądkowej
4 łyżki sosu sojowego
sól
olej

Przyprawy:
3 ząbki czosnku drobno posiekane
10 ziaren pieprzu
4 ziela angielskie
3 goździki
2 liście laurowe
łyżeczka kminu
łyżeczka pieprzu ziołowego
łyżeczka cząbru
pół łyżeczki tymianku
pół łyżeczki ziaren kolendry
pół łyżeczki ziaren gorczycy

Przygotowanie:
  1. Dzień przed gotowaniem bigosu suszone grzyby namoczyć w 1 1/2 szklanki zimnej wody. Zostawić na noc.
  2. Następnego dnia przygotowania bigosu zaczynami od kapusty. Kiszoną kapustę przepłukać i pokroić na drobniejsze kawałki. Na dnie garnka rozgrzać sporą ilość oleju, całe dno powinno być równo pokryte równą warstwą oleju. Cebulę pokroić w kostkę i zeszklić na oleju, a następnie dodać kiszoną kapustę razem ze wszystkimi przyprawami oraz łyżką soli, zalać wszystko litrem wody i gotować na mały ogniu przez godzinę.
  3. W międzyczasie ugotować soczewicę w osolonej wodzie na półtwardo, uważać, aby się nie rozgotowała. Kiedy będzie gotowa, odcedzić i odłożyć na bok.
  4. Białą kapustę poszatkować, jabłka nie obierać i zetrzeć na tarce. Grzyby pokroić na mniejsze kawałki (ale nie za drobne) i dodać do garnka białą kapustę, ugotowaną soczewicę, jabłko, śliwki, grzyby oraz wodę, w której się moczyły. Dodać jeszcze szklankę świeżej wody, sos sojowy i gotować na małym ogniu przez kolejną godzinę.
  5. Po godzinie dodać wódkę oraz konfiturę śliwkową, dokładnie wymieszać i w razie potrzeby podlać jeszcze wodą. Dokładnie wymieszać i gotować na małym ogniu przez przynajmniej pięć godzin, regularnie zaglądając i podlewając wodą. Na koniec osolić do smaku.
  6. Bigos jest najlepszy drugiego lub trzeciego dnia, po kilku odgrzaniach. I oczywiście najpyszniejszy jest z dobrym, ciemnym chlebem.

Porady:

Najlepiej przygotowuje się bigos w dużym garnku z bardzo grubym dnem, dobrze się go miesza drewnianą łyżką. Podczas gotowania bigosu ważne jest, aby garnek był na naprawdę małym ogniu i aby cały czas była w nim woda – w innym wypadku bigos się spali. Dlatego w końcowym etapie gotowania trzeba do garnka zaglądać co pół godziny i w razie potrzeby dolewać po pół szklanki wody lub więcej.

Spróbuj innych potraw z tymi składnikami:



  1. Ja tam za bigosem nigdy za bardzo nie przepadałam. Zaczęłam jeść dopiero, jak mój tata zaczął robić wege bigos (na początku rodzice przeszli na wegetarianizm razem ze mną) i powiedzmy, że był nawet dobry. Najlepsze jest to, że bardzo smakował wszystkim nie wegetariańskim znajomym :) Wege bigos rulezzz:)

  2. Z moje strony nie będzie "afery", ale podziękowania :)
    Świetny przepis i na pewno wypróbuję, może już przy najbliższych świętach.
    Tylko bez alkoholu, chyba nie jest konieczny, co ? 😉

    Pozdrawiam serdecznie :)

  3. Wygląda cudownie! Dziś zabieram się do sporządzania wigilijnego menu i chyba dołączę Twój bigos. Co ciekawe, gdy nie byłam pełnowymiarową wegetarianką i jadłam bigos to zawsze wybierałam z niego mięso, co sprawiało, że unikałam tego dania z przekonaniem, ze bez mięsa byłby lepszy- czas spróbować :)

    • Ja zawsze robiłam tak samo/ wybierałam mieso, bo psuło smak bigosu/
      Swoja drogą najpyszniejszą kapustę z grochem jadłam na wyjeździe – na kieleczczyznie- u biednej starowinki, ale to był smak…mam nadzieje ze ten dzisiejszy mu dorówna… dzisiaj gotuje ten właśnie bigos , drugi dzień mój biedny miesozerny maz chodzi wokół garnka -"ale pachnie, kiedy już mi dasz spróbować?"

  4. Bardzo ciekawy, zupełnie inny, niż jadam. Chętnie bym spróbowała. Ja lubię bigos na wędzonym tofu, ma wtedy cudowny aromat.
    Afera? A kto zabroni wegetarianom czerpania inspiracji z tradycyjnej kuchni polskiej? Dla mnie gołąbki nadziewane samym ryżem z dodatkami czy taki bigos są bardzo polskie :)

    • Można je pominąć, ale wtedy bigos będzie mniej treściwy. Może jednak spróbujesz? Nie czuć jej bardzo a bigos jest dużo bardziej treściwy i ma dobrze zbilansowany smak.

  5. Na święta musi być bigos i chyba w tym roku zrobię z twojego przepisy bo zapowiada się smakowicie, jak tylko żubrówka do mnie z Polski dojedzie 😉

  6. po pierwszych zdaniach miałam przytaczać już staropolskie bigosy bez kapusty dla tych wszystkich wojujących za "tradycyjną kuchnią polską", ale sama to zrobiłaś ;D u mnie w domu wegebigos jest po prostu dzisiejszym bigosem bez mięsa, a tu widzę lata studiów. będę musiała kiedyś spróbować takiej rozbudowanej wersji

  7. zmodyfikowałam trochę przepis – bez alko i śliwek, za to z wędzonym tofu i przecierem pomidorowym. Wszystkich BARDZO zachwycił. Ten miks przypraw jest idealny!

    Dziękuję po raz kolejny i życzę pomyślności w nowym roku, no i oczywiście odkrywania nowych wspaniałych wege smaków! :)

  8. Dziękuję za ten przepis, jest naprawdę świetny 😉
    Dzisiaj zrobiłam i już prawie nic nie zostało…. xD wiem, że powinien trochę postać, ale jak dla mnie jest już bardzo dobry pierwszego dnia, więc nie widzę sensu. Następnym razem zrobię chyba z podwójnej porcji 😉 Tylko czas gotowania mnie trochę zniechęcił, ale naprawdę warto. Całej mojej nie-wegetariańskiej rodzinie naprawdę smakował, a to najważniejsze 😉

  9. Bigos wygląda przepysznie! Koniecznie muszę wypróbować! :)
    Tylko gotowanie przez 7 godzin to nie za dużo? O.o Normalny z mięsem gotuje się chyba do 3 godzin.

    • Przepis rewela! Co prawda nie było to moim celem, ale chcąc zniwelować kapuściany kwas, dodałam sporo więcej kofitury śliwkowej, przez co wyszedł z intensywnym ich aromatem, dość słodki, ale dla mnie na wielki plus. Niesamowity, głęboki smak (gotowałam dwa dni). Smakował tym, którzy nie wyobrażali sobie do tej pory bigosu bez kiełby, a to już coś :) Dzięki!

  10. dziękuję za przepis na bigos- świetny-polecam wszystkim, i za jadłonomię , dzięki niej zaczynam rozumieć swoje 30 letnie dziecko, dobrze że jesteś…:)

  11. Jestem w trakcie gotowania (gotuję go od przedświtu). Użyłam wędzonych gruszek (bo w moim durnym mieście wędzonych śliwek nie znalazłam, za to wędzone gruszki są wszędzie).
    Twój bigos jest kulinarnym cudem!
    I tyle.

  12. mistrzostwo świata!! nie dodałam strączowych, zamieniłam alkohole na swoją nalewkę śliwkową, dorzuciłam też trochę śliwek z tej nalewki (powideł niestety nie miałam) – mistrzostwo świata!:) dziękuję:)

  13. wczoraj jak robiłam pachniał tak doskonale, że ciężko to opisać. dziś spróbowałam i… zakochałam się! rewelacja!!!:) od teraz będę zawsze go robić w święta i nie tylko w święta. mniam. faktycznie mistrzostwo świata! i nie sądziłam,że soczewica tak będzie do bigosu pasować:) aha, ja dałam czerwone wytrawne wino, bo u mnie w domu resztka wina zostanie wypita, a wódka to by się zmarnowała;) a no i zamiast kminku kumin dodałam. i pieprz mielony zamiast ziaren,bo się za późno zorientowałam,że go nie kupiłam. dziękuję Jadłonomio!!!:)

  14. REWELACJA!!!!! Ogromną radość mi sprawiłaś tym bigosem. Nie jadłam od 21 lat, a kiedyś uwielbiałam.Ugotowałam wczoraj, dzisiaj podałam mężowi mięsożercy i stwierdził, ze tak pysznego bigosu w życiu nie jadł. Ja też nie.Zastanawiam się czy go jutro podam.Na Sylwestra na pewno znowu gotuję. Dzięki. Wesołych Świąt.

  15. Uwielbiam blogi kulinarne. Od niedawna postanowilismy nie jesc miesa z mezem. I odkrylam Twoj blog, niemiesny, oryginalny. Fascynuja mnie Twoje przepisy i ten bigosowy. Byly Swieta i smak dziecinstwa niezapomniany, kiszona kapusta itd. I Twoj przepis, postanowilam, ze sprobuje. Niesamowity gleboki smak bigosu, chcialoby sie go jesc w nieskonczonosc, moje gratulacje!!!! Nie jestem fanka wpisow, bo czesto nie lubie pisac, aby cos napisac, ale Ty zaslugujesz na uznanie , Twoje blogowanie ma sens i chcialoby sie wiecej takich prawdziwych blogow kulinarnych!!! Prosze Panstwa zapraszam na uczte czytania, potem gotowania i wpisywania swoich opinii. Dziekuje i caly czas korzystam z Twoich przepisow , zycze sukcesow i pozdrawiam JoJo

    • Białą kapustę zawsze dodaje się, żeby bigos nie był zbyt kwaśny – kiedyś określało się konieczność jej dodania porą roku, bo to wystarczyło, żeby wiedzieć czy kapusta kwasi się już długo i jest bardzo kwaśna, czy też nie.

      Obecnie wszyscy kupują kapustę w sklepach i ciężko jest określić stopień kwaśności, dlatego dodanie białej kapusty niweluje ryzyko zbytniego zakwaszenia; a dodatek jabłek dodaje przyjemnego, winnego aromatu. Mam nadzieję, że pomogłam :)

  16. Marto chciałam zapytać czy kapusta kiszona ma być gotowana razem z białą, czy też obie gotujemy oddzielnie a potem łączymy?

  17. Jeśli ktoś jeszcze się zastanawia, to polecam ten bigos, naprawdę warto ! Brak mięsa nie przeszkadza zupełnie, nawet zadeklarowanemu mięsożercy jakim jest mój mąż 😉

  18. Pierwszy raz robiłam bigos bez mięsa dla córki wegetarianki i bałam się, że nikomu z domowników nie będzie smakował – a tutaj REWELACJA! :) Dzięki :)

  19. Pani Marto! Pani wyobraźnia i kreatywność są naprawdę niezwykłe. Podziwiam szczerze! Pomysły i przepisy – niesamowite. Od czterech miesięcy jestem weganką,i często szukam inspiracji na Pani blogu – i zawsze znajduję. Jestem doprawdy zachwycona. Przepis na bigos – nadzwyczajny. Skoro kiedyś mógł być bigos z mięsa, bez kapusty, to dlaczego nie może być bez mięsa, tylko z kapusty:) Jakie to proste, ale trzeba Pani pomysłowości, wyobraźni i wrażliwości, żeby mieć taki pomysł. Pozdrawiam serdecznie, życzę wytrwałości i dalszych sukcesów. Małgorzata

  20. hej a czy wedzone sliwko sa konieczne? nie mam do nich dostepu..czym mozna je zastapic? pozdrawiam serdecznie

  21. Od wielu lat gotuję podobny bigos. Kiedy przechodziliśmy z mężem na wegetarianizm największy niepokój w moim mężu powodowała wizja braku bigosu. Więc zaczęłam swój eksperyment kulinarny… Pomimo, że uwielbiam smak mięsa, a odmawiam go sobie z szacunku do zwierząt, okazało się, że wege bigos jest lepszy. Nie odpowiadają mi dodatki typu soja, kłócą się ze smakiem kapusty. Dodaję również rozgniecione owoce jałowca, nadają niesamowitego aromatu lasu. Zamiast gorzołki dodaję czerwone wino. Czasem wrzucam podsmażone pieczarki. Ponadto bigos jest najlepszy gdy go się lekko przypali (trzeba mieć wyczucie), po dokładnym wymieszaniu nabiera pięknego, ciemniejszego koloru. No i koniecznie przecier pomidorowy! Nie przekonuje mnie ta soczewica w bigosie, ale sprawdzę jak się komponuje bigos z kolendrą i gorczycą, bo to dla mnie nowość. Zamiast cząbru i tymianku dodawałam majeranek, ale Twoja wersja jakoś brzmi apetyczniej, więc też wymienię następnym razem. W każdym razie w bigosie najważniejsza jest kapusta i odpowiednie przyprawy. Dawniej ponoć bigos gotowało się, schładzało i na następny dzień znów gotowało, tak przez pięc dni. Ja gdy mam cierpliwość dotuję dwa do trzech…

    • Jurek . Bardzo konstruktywna wypowiedż , wreszcie ktoś wie co mówi o prawidłach "bigosowych" .Ja znam przepis staropolski z 17 wieku i bigos gotuje się 3 dni , pierwszego dnia 4 godz. drugiego dnia 1 godz. , a trzeciego doprowadzamy do wrzenia i dopiero przyprawiamy solą pieprzem itd… (nie podaję szczegółów bo Was to nie interesuje). Jestem jeszcze mięsożercą i uwielbiam golonkę według diety dr. Kwaśniewskiego, ale Szacunek do zwierząt podważa ją moralnie. Jestem b.dobrym kucharzem domowym i mam kilka rad uniwersalnych:nie trzeba rozgniatać owocu jałowca ,tylko tak jak ziele angielskie,liść laurowy,kminek i wszystkie suche twarde przyprawy rzucamy na dobrze rozgrzany olej na 2-3minuty przed wrzuceniem cebuli itd. Jestem wielbicielem bigosu i kapusty wigilijnej ( jem ją tylko raz w roku, żeby była Świąteczna). Na pewno zrobię dokładnie wg. przepisu ten bigos i jeżeli stwierdzę ,że jest on przynajmniej tylko tak samo smaczny jak mój staropolski ,to nie wiem co dalej zrobię.

  22. Zrobilam "wariacje na temat" z tego, co znalazlam w szafkach i lodowce- buraki kiszone zamiast kapusty, fasola mung zamiast soczewicy, pieczarki zamiast grzybow, miod zamiast konfitury i czerwone wino zamiast wodki. Reszta przypraw bez zmian. Plus jalowiec.
    I mimo, ze fasola mung jest chyba troche za miekka i calkowicie sie rozpada przy tak dlugim gotowaniu (a ja jednak lubie sobie pozuc), to OMG! raczej niemozliwe, zeby to cudo przetrwalo do 3 dnia- rewelacyjny bigos! Juz nie moge sie doczekac, kiedy wyprobuje oryginalny przepis- z kapusta i suszonymi grzybami.
    Pytanie do dziewczyn (i chlopakow) robiacych wersje z tofu i tempehem: w ktorej fazie dodajecie? Nie rozgotowuje sie za bardzo? Obsmazyc je wczesniej?

    • Jakoś mi ciężko byłoby takie fusion przełknąć. Mung zamiast soczewicy? Bigos akurat potrawa litewska. Soczewica jest zaś też mocno zakorzeniona w kuchni litewskiej. Akurat o soczewicy pisał Mickiewicz w Dziadach, a w Panu Tadeuszu jest piękny opis bigosu:

      "Przecież i bez tych przypraw potrawą nie lada
      Jest bigos, bo sie z jarzyn dobrych sztucznie składa.
      Bierze się doń siekana, kwaszona kapusta,
      Która, wedle przysłowia, sama idzie w usta;"

  23. Marto bigos wyszedł przecudowny! Wprawdzie początkowo był jasny i nie chciał kolorem przypominać tradycyjnego bigosu, co pewnie jest skutkiem pominięcia suszonych śliwek, ale zdecydowałem się dodać trochę koncentratu pomidorowego pod koniec. Mam nadzieję, że nie jesteś zła 😀

  24. Czy mogę podać ten bigos czterolatkowi? Ten alkohol mnie przeraża… Można czymś zastąpić? Można pominąć grzyby i użyć śliwek suszonych zamiast wędzonych? Dziękuje za odpowiedź��

    • Przyłączam się do zapytania… alkohol powinien wyparować, no ale co z grzybami? Czy pieczarki dadzą radę? A może jest jakaś przyprawa, która zastąpi ich aromat?

  25. jestem w trakcie przygotowywania tego niewątpliwie znakomitego dania i mam jedno pytanko: czy można żubrówkę zastąpić półwytrawnym winem?

  26. Bigos właśnie się gotuje. W calym domu pieknie pachnie. Rewelacyjny! Dziekuje za cudwony przepis i czekam na wiecej takich dobroci.
    Pozdrawiam
    Aga

  27. Przepraszam, Szanowna Blogerka pisze, że przepis na bigos z kapustą wymyśłiła Cwierczakiwiczowa, a przepis na bigos z "Pana Tadeusza"? Zaczyna się od słów: w kociołkach bigos grzano… a dalej: Bierze się doń siekana, kwaszona kapusta,
    Która, wedle przysłowia, sama idzie w usta; Polecam – Barbara

  28. Wariacji na temat bigosu wegańskiego jest wiele. Mój wegebigos, by upodobnić go do mięsnego, ma w swoim składzie również kostki sojowe podgotowane i podsmażone z dodatkiem mielonej wędzonej papryki. W czasie ostatniej wizyty córki z dłuuugim już stażem wege musiałam przysięgać że w bigosie nie ma mięsa :).

  29. pomocy!!! jestem w trakcie robienia i nie wiem jaką wódkę dodać ??? to ma być żubrówka biała czy ta z źdźbłem trawy? proszę o pilną pomoc;)

  30. w zeszłe święta zrobiłam bigos wedle tego przepisu i gdy nim ugościłam mięsolubnych gości, zyskał tytuł "KOSA BIGOS" 😉 w tym roku też zrobię. PYCHA

  31. Oczywiście, że w kuchni staropolskiej jadano bigos z kapustą. Nazwa bigos oprócz potrawy, oznaczała mieszaninę resztek z potraw. Dlatego w źródłach barokowych jest często pisane bigos z kapustą. Ale to potrawa staropolska. Przywędrowała wraz z Jagiellonami, więc jest to również potrawa kresowa. O bigosie możemy poczytać chociażby u Jędrzeja Kitowicza:

    W pierwszym zwyczaju staroświeckim, na początku panowania Augusta III jeszcze trwającym, nie było zbyt wykwintnych potraw. Rosół, barszcz, sztuka mięsa, bigos z kapustą z różnego mięsiwa kawalcami, kiełbasą i słoniną, drobno pokrajanymi, i z kapustą kwaśną pomieszanymi, nazywano to bigosem hultajskim; dalej gęś gotowana z śmietaną i z grzybkami suszonymi, w kostkę drobną pokrajanymi, kaszą perłową zasypana […], kura, kurczęta, gęsi rumiano, indyki, kapłony, bażanty, baranina z czosnkiem, prosięta, nogi wołowe na zimno
    z galaretą, wędzonka wołowa, a w Wielkiej Polszcze barania i wieprzowa. Wszystko to rozmaitymi smakami, do których zwyczajne zaprawy były: migdały, rodzenki, kwiat, goździk, gałka, imbir, pieprz, szafran, pistacyje, pinelle, tartofle, miód, cukier, ryż, cytryna.[…]

  32. Właśnie robię!!! Kupuje kapuste i tak sobie myślę, 1 kg kapusty kiszonej jakoś mało mi to wygląda – a co tam zrobię z 1 1/2 porcji i co….. Teraz mi się ledwo co w moim najwiekszym garnku mieści :-)

  33. Najlepszy bigos jaki jadłam przez całe swoje życie, zdecydowanie i bez dwóch zdań. Chcąc skorzystać z tego co miałam w domu, dodałam soczewicę czerwoną i zieloną oraz rum. Grzybek był tylko 1 – więcej nie miałam. Bigos mojego życia :)! Masz talent! Dzięki za ten przepis!

  34. Najlepszy bigos jaki jadłam w swoim życiu :)! Dodałam: soczewicę czerwoną i zieloną, rum i 1 grzybek, reszta ściśle według przepisu. Rewelacja! Dzięki!

  35. Zrobiłam wariację Twojego przepisu, bo miałam ochotę na bigos cygański, wyszedł tak pyszny, że na pewno sięgnę po oryginalny przepis następnym razem :)

  36. Trafiłam na Twojego bloga wczoraj, po wpisaniu w google "bigos wegetariański" i już wynotowałam kilka przepisów, w następnej kolejności ugotuję curry z bakłażanów.

    Dziś zrobiłam bigos. Wyszedł fantastyczny. Zamiast cząbru (nie udało mi się go kupić), dodałam 4 jagody jałowca, a sos sojowy pominęłam dodając 3 łyżeczki koncentratu pomidorowego, no i zamiast zielonej wzięłam czerwoną soczewicę, bo taką akurat miałam w domu. Już nie mogę się doczekać, żeby sprawdzić, jak bigos będzie smakował jutro.
    Pozdrawiam i dziękuję za przepis!

  37. Autorka napisała:
    "Na pomysł bigosu z kapustą wpadła Lucyna Ćwierczakiewiczowa, dziewiętanstowieczna polska Nigella, która w swoim sławnym kompendium 365 Obiadów za Pięć Złotych podała przepis na bigos hultajski z kapustą. Dopiero w tym przepisie obok różnych mięs pojawiła się kapusta z dodatkiem korzennych przypraw i grzybów. I od tego przepisu się zaczęło!"

    Ale to nie jest prawda, że kapusta w bigosie to wynalazek p. Ćwierczakiewiczowej.
    Przecież już w Panu Tadeuszu Mickiewicz podaje opis tradycyjnego (!) bigosu litewskiego, którego bazą jest kiszona kapusta a mięso dodatkiem:

    "Jest bigos, bo się z jarzyn dobrych sztucznie składa.
    Bierze się doń siekana, kwaszona kapusta,
    Która, wedle przysłowia, sama idzie w usta;
    Zamknięta w kotle, łonem wilgotnem okrywa
    Wyszukanego cząstki najlepsze mięsiwa;
    I praży się, aż ogień wszystkie z niej wyciśnie
    Soki żywne, aż z brzegów naczynia war pryśnie
    I powietrze dokoła zionie aromatem"

    Pozdr
    Jarek

  38. A moze to jest groch z kapusta a nie bigos? U mnie sie takie danie jada na wigilie. Ale z bigosem niewiele ma wspolnego 😉

  39. W składzie przypraw jest napisane aby podać łyżeczkę kminu, czy chodzi o kminek czy kmin rzymski. Już sypnęłnam rzymski i chyba zamiast polskiej kuchni wychodzi bigos po arabsku…

  40. Bigos naprawdę wyszedł pyszny :) a wiem co mówię bo jadłam różne bigosy( tradycyjne) i żaden nie umywał się do bigosu mojej mamy – ten smakuje rewelacyjnie i na pewno go jeszcze zrobię.Zrobiłam dokładnie wg przepisu, dodałam tylko jeszcze owoce jałowca. Pozdrawiam

  41. Wielka szkoda, że znalazłam ten genialny przepis po prawie 3 latach. W ciągu 2 tygodni od odkrycia, gotuję już 2 raz.

  42. Szukałam przepisu na bigos wegetariański i znalazłam więc dlaczego miałabym krytykować, że jest bez mięsa ? Smakosz mięsa nie powinien tu trafić dlatego ten cały wstęp w którym rozczulasz się, że ludzie TO skrytykują zmieniłabym zostawiając tylko – BIGOS WYŚMIENITY skoro taki jest. Ja jeszcze tego nie wiem ale zamierzam wypróbować jeszcze przed Świętami. A masz może przepis na świąteczną gęś wegetariańską ? :)

  43. czy moglabys Marto wyjasnic, kiedy kapusta kiszona jest laczona z biala – przed 5 godzinnym duszeniem?
    i co to sa sliwki wedzone – to samo co suszone? i (za to przepraszam z gory) jak przetlumaczyc czombr na angielski (pisze z daleka i za nic nie moge przetlumaczyc). dziekuje!!

    • Kat, już pomagam!
      Kapustę słodką dodajemy po godzinie gotowania kiszonej, czyli przed długim, pięciogodzinnym duszeniem – to właśnie w tym czasie obydwie kapusty łączą się w bigos. Śliwki wędzone to coś innego niż te suszone, jeśli ich u Ciebie nie ma dodaj śliwek suszonych i wędzonej papryki. A cząber to po angielsku „summer savory” :)

  44. Marto, będę gotować ten bigos i kompletuję składniki. Mam pytanie, czy chodzi o kmin (kmin rzymski, czyli kumin) czy o kminek? To są inne przyprawy, a chcę zrobić ścisle wg przepisu :)

  45. Moje konfitura ze sliwek zawiera cukier, moze taka byc? No i dolaczam sie do pytania o dostepnosc wedzonych sliwek- gdzie je kupic? :)

    • Lunami, wędzone śliwki można kupić najczęściej na bazarach i straganach, zapytaj na najbliższym targu. A konfitura bez cukru może być, pewnie i tak jest wystarczająco słodka :)

    • Mialam to samo pytanie :) Marta napisala, ze mozna zastapic ale zeby bigos mial posmak wedzonki nalezy dodac lyzeczke wedzonej papryki lub soli wedzonej :)

  46. Właśnie rozpoczęłam produkcję tego bigosu. Trzymajcie kciuki :-) Nissia z youtube’a bardzo chwaliła ten przepis, podobno smakuje też mięsożercom.

  47. Gotuję bigos od 3 godzin i to jeszcze nie to, przygotowuję go na wigilię dla znajomych i pokładam w nim duże nadzieje :) Myślisz Marta że ten bigos można wykorzystać też jako farsz do pierogów?
    Co zrobić gdy kapusta mimo płukania jest nadal zbyt kwaśna? To mój pierwszy w życiu bigos, trzymaj Marcia kciuki:)

    • Droga Imienniczko! Jeśli kapusta jest zbyt kwaśna dodaj 1 – 2 łyżki powideł lub syropu klonowego – a kiedy już będzie smakować odpowiednio możesz śmiało faszerować takim bigosem pierogi 😉

  48. Wczoraj robiłam i muszę przyznać, że jako mięsożerca jestem pod wrażeniem;-) Jest naprawdę dobry i bardzo jestem ciekawa opinii gości na Wigilii:-D Nie lubię postnych kapust, a tradycyjne bigosy są dla mnie za ciężkie, ten jest trafiony w 10!

  49. Pierwszy raz robię bigos sama i pierwszy raz mam okazję posmakować go z alkoholem i tak różnymi przyprawami! Ja gotuję w Polsce a mój szwagier w Anglii. On pokazał mi przepis a cała rodzina jest ciekawa i głodna tej potrawy w Twojej odsłonie :) dziękujemy bardzo za przepis! Zostało jeszcze kilka godzin gotowania a ja już wyjadam z gara. Często korzystam z Twoich przepisów i jestem oczarowana! Pozdrawiam i życzę wesołych świąt.

  50. A mi nie smakuje ;-(( Nie znam takich ziołowych smaków i przez to coś mi w nim nie pasuje. chyba wolę bardziej współczesne smaki. Soczewica bardzo fajnie go zagęszcza. Następnym razem, kiedy będę ją gotować, to właśnie rozgotuje, bo bardzo się zdziwiłam, że po tylu godzinach gotowania nie rozpada się. Koniecznie też muszę zrezygnować z kolendry, kminku i gorczycy, bo nie mogę tego znieść smakowo. Tylko to już chyba za duże zmiany ;-((

  51. Szczerze, to nie przepadam za kapustą na ciepło, ale w związku z tym, że takie danie przypadło mi w udziale na Wigilię to nie miałam wyboru. Efekt przerósł moje oczekiwania a o obawach nie ma mowy. Bigos jest przepyszny a wykończony wódką i konfiturą smakuje rewelacyjnie. Polecam!

  52. Dałam kumin…tak jak napisane było w składnikach. Dopiero w komentarzach przeczytałam, że chodzi o kminek. ..a nie kumin:-( No i grzybów dałam 10 dkg😃 Nie wiem co z tego wyjdzie….za 4 godziny.

  53. Poproszę o informacje czy białą kapustę gotuję osobno z jabłkiem, grzybami, soczewicą itp? Kiedy łącze z kiszoną?

    • Daria, wydaje mi sie ze trzeba dodac biala kapuste i reszte od razu do kapusty kiszonej. Ja tak zrobilam i wyglada dobrze! Poza tym w innym wypadku bylaby informacja, kiedy polaczyc spowrotem wszystkie skladniki w calosc :)

  54. Moj pierwszy bigos w zyciu stoi wlasnie na gazie :) (w dwoch garnkach, bo tak go duzo!) Wyglada pieknie, a mojemu chlopakowi oczy sie juz ciesza. Ochoczo przejmuje nawet obowiazek mieszania co jakis czas :) Ale mysle jeszcze nad tym, czy moze jednak dodac jeszcze tofu albo tempeh. Ma ktos jakis sprawadzony pomysl na marynate? Niestety sama nie mam fantazji kulinarnej… :)

    • Lunami, nie potrzebujesz marynaty – rozgrzej na dnie garnka olej, dodaj pokrojone w kostkę tofu, a kiedy będzie złote wlej 1 – 2 łyżki sosu sojowego i dodaj sporą szczyptę czarnego pieprzu. Tak zrobione tofu dodaj do bigosu, oczywiście tempeh będzie równie dobry (albo i lepszy ;))

  55. Bigos jest mega, mega pyszny. Niestety wódki nie miałam i dałam whisky . Tylko mój jest jaśniejszy. Nie wiesz może dlaczego? Dałam może czegoś za mało?

    • Być może to kwestia rodzaju kapusty lub czasu gotowania – z każdą godziną gotowania i późniejszego studzenia bigos wychodzi ciemniejszy :)

  56. Marto, bigos wyszedł super,ale jest jedno male ale. Dodalam za dużo Żubrówki i teraz jest to dominujący smak- mmożna ja jakoś zneutralizować? Dziękuje.

  57. Właśnie robię swój pierwszy bigos (po Świętach wprawdzie, ale lepiej późno niż wcale), ale zastanawiam się, czy ma być gotowany bez przykrycia czy z pokrywką? Jak radzicie?

  58. Marto,
    Grzyby już się moczą, składniki czekają – jutro rano przystępuję do pracy. I pytanie: Czy eksperymentowałaś z wolnowarem? Zastanawiam się, czy nie będzie dobrym rozwiązaniem przerzucenie całości na te końcowe pięć godzin do wolnowaru. Temperatura w nim nie przekracza 85 stopni, więc na pewno bigos się nie przypali. Co o tym sądzisz?

  59. Jestem w trakcie przygotowywania bigosu, dziś gotował się 3 godz., jutro planuję gotować go dalej :) Teraz to chyba jeszcze nie to, ale jest obiecujący. Gotowałam go pod przykryciem, ale po trzech godzinach pływał w wodzie i moja Mama, która jest specjalistką od bigosu, powiedziała mi, że bigos gotuje się bez przykrycia, tak by odparowac nadmiar wody – jest wtedy smaczniejszy. M

  60. Zrobiłam, po pierwszym dniu dwugodzinnego gotowania wiedziałam już że z każdym kolejnym dniem będzie tylko lepiej … zjadam go z największym apetytem od tygodnia i coraz bardziej tęsknym wzrokiem spoglądam w przypadający garnek. Mistrzostwo ! Acha , dodałam kumin bo uwielbiam.

  61. Właśnie skończyłam gotować. Spodziewałam się, że będzie pyszny – sądząc po poprzednich przepisach- ale jest lepiej niż się spodziewałam! Bardzo dziękuje za świetne przepisy i inspiracje. Twój blog otworzył mi oczy i wiele nauczył.

  62. Dodaj komentarz

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Spróbuj również: